Category Archives: Phùng Thăng

Tiểu Phượng Thường Nga

Mấy hôm nay miệt mài với những trang báo cũ. mượn từ thư viện Cornell.
Định sẽ đóng cửa  chờ đến khi dự án hoàn tất. Chắc ngày ấy còn xa. Nhưng khi  thực hiện Tân Văn số 11 tháng 3 ,  1969, đọc bài thơ của Nguyễn Đức Sơn viết cho bé Thường Nga tức là Tiểu Phượng, thì lòng bật rưng rưng.  Phải chia sẻ cùng cõi ảo.
Bài thơ làm lúc bé mới hai tuổi. Làm sao  người thi sĩ hay người đọc biế t là  cả hai đã bị một số phận thảm khốc sau đó 6 năm. Hai mẹ con bị chôn sống, hay có thể bị đập búa vỡ sọ sau khi bị  quân Polpot chiếm  đảo Thổ Châu  cáp duồng  và bắt cóc về Miên  khoảng 500 người dân vào năm 1975.
(Xem TQBT số 71 chủ đề Phùng Thăng)

Đây là bức hình của mẹ con  Thường Nga (tức Tiểu Phượng) và Phùng Thăng chụp tại Blao vào năm 1972, lúc bé mới 6 tuổi và Phùng Thăng là giáo sư Triết và sinh ngữ:

Đọc bài thơ của Nguyễn Đức Sơn (từ flipbook Tân Văn số 11):

Buổi mai đầu năm viết về Phùng Thăng

tôi là độc giả, tôi là bạn học, là kẻ chủ trương vực dậy di sản văn học miền Nam, vực dậy sự thật. Tôi không chấp nhận những kẻ tiếm đoạt tác phẩm của chị, mạo danh chị, lấy sách chị và ghép vào bằng một cái tên khác. Tôi cũng không chấp nhận những kẻ khốn nạn nhất, phản bội anh em, phản bội đồng đội, phản bội những điếu thuốc, những bữa mì gói cơ hàn mà chúng tôi đã chia sẻ. Chúng là thứ hủi. Tôi thuộc lòng lời chị: Hãy để trái tim nói. Xin lỗi, tôi giận nổi khùng rồi. Ôi, tại sao chị, một người nữ quá chừng dịu dàng, quá chừng xinh đẹp, với một trái tim của bồ tát trên cuộc đời chó má này, lại phải bị chết thảm như vậy. Chết mà ôm chặt đứa con mình, mà não óc văng, mà sọ bị nứt, mà mẹ ơi mẹ ơi mẹ ơi con ơi con ơi… Tiếng thét nào có bật xé như rung chuyển cả mấy tầng khí quyển không, sao mà tôi nghe như bốn bề chớp lóe mà sấm rền mà mặt trời tự nhiên bị khuất vào trong mây để ngày bỗng nhiên tối lại. Tôi khóc anh à. Tôi cứ nhìn tấm hình chị chụp chung với con gái, bé Tiểu Phượng tại Blao. Bé mang áo đầm, tóc bông-bê. Bé nhìn vào ống kính, nhưng rõ ràng nhìn tôi, nhìn mọi người. Như thầm nói với tôi, hãy nói, hãy viết. Hãy đi tìm kẻ lạ ở thiên đường. Cháu cũng là kẻ lạ ở thiên đường. Cháu cũng thích vào địa ngục với mẹ cháu để có mẹ săn sóc cháu. Trên thiên đàng kia, đâu có ai mặc áo đầm cho cháu đâu

pt-2                    PT và con gái Tiểu Phượng (6 tuổi). Chụp năm 1972 tại Bảo Lộc. 

Continue reading Buổi mai đầu năm viết về Phùng Thăng

Hai dịch phẩm để đời của Phùng Thăng

 

Hai dịch phẩm của Phùng Thăng để lại cho văn học sữ VN là Những Ruồi và Kẻ Lạ ở thiên đường. Sau đây là E book của hai tác phẩm này. Nếu quí bạn muốn bản in , xin liên lạc với chúng tôi.

  1. Những Ruồi, nguyên tác của J. Paul Sartre, bản dịch Phùng Thăng, Thanh Hiên xuất bản (Click bìa để đọc)

(IMG_0280

2. Kẻ lạ ở thiên đường nguyên tác của Simone Weil (click hình để đọc)

bia KLOTD

Oreste hôm xưa và Oreste hôm nay

Nếu Jupiter nhân danh Thượng Đế, thì ông quan tòa trong Tòa án quân sự Mặt trận  nhân danh quốc gia.  Không ai có quyền chống đối họ.  Vậy mà chỉ có Oreste đã thách thức, Trong thần thoại Hy Lạp, Oreste nhân danh tự do của con người. Trong tòa án quân sự mặt trận, Oreste Việt nam nhân danh tuổi trẻ. Tại sao tôi ví người quân phâm ấy là Oreste vì anh ta đã dám nói lên một cách uy dũng về cái quyền của tuổi trẻ của anh.

Oreste của thời chiến Việt Nam:

… Tôi nhân danh tuổi trẻ Việt Nam, kết án Cộng Sản, tư bản đã đưa đất nước tôi vào cuộc chiến tương tàn. Chúng tôi là nạn nhân từ những thế lực. Nếu kết tội là kết tội những ông lãnh tụ đã không biết thương dân tộc mình. Chúng tôi không gây nên cuộc chiến này. Chúng tôi không có tội. Nếu các ông không bắt tôi ở tù chung thân, tôi sẽ đào ngũ nữa. Tên lính lạnh lùng nói. Ông toà đập chiếc búa gỗ lên bàn, nói lớn:

Bị can trở về hàng. 

Tên quân phạm trở về chỗ ngồi, nhìn ra ngoài cửa sổ.

Toà nghị án. Có tiếng xê dịch khô khan nặng nề trên hàng ghế chánh thẩm. Đám quân phạm được đẩy lên xe, chỉ còn lại lưa thưa những người thân nhân trên hàng ghế chờ đợi. Ông trung úy ủy viên chính phủ ra ngoài hành lang xem báo. Tên trung sĩ quân pháp phụ trách việc gọi tên bị can đã xách xe chạy rong ra phố. Đám lính dàn chào ngủ gục trên ghế.

Nhân danh quốc gia Việt Nam, tôi long trọng tuyên bố các bản án …

Ông quan tòa trở ra phòng lúc 12 g 30. Ông bắt đầu đọc bản án. Một con chim sẻ vụt bay vào hội trường. Tù ở. Tù treo. Tha bổng. Cái danh sách dài như vô tận khiến ông phải ngừng lại, uống nước lấy hơi rồi tiếp tục đọc tiếp. Chỉ có những chiếc bàn chiếc ghế trong hội trường vắng ngắt mới nghe những lời tuyên án của ông.
(trích Cảm Tạ Văn chương của THT sắp xuất bản)

Oreste  của huyền thoại Hy Lạp:

Đất cứ việc mun ra đi ! Các hòn đá tảng cứ việc buộc tội tôi và cây cối, cứ việc khô héo trên lối đi của tôi : toàn thể vũ trụ của ngài cũng sẽ không đủ để làm tôi thấy mình sai lầm. Jupiter, ngài là vua của các vị Trời, vua của đá và các vì sao, Vua của những làn sóng biển. Nhưng ngài không là của con người.
(Những Ruồi. Bản dịch của Phùng Thăng Thanh Hiên xb 1967)

IMG_0280

Những Ruồi.Bản dịch của Phùng Thăng từ  Les Mouches của J.P.Sartre.   Thanh Hiên xb 1967, Thư Án Quán sưu tập, chụp, đóng bằng bìa cứng có bao jacket cover ở ngoài. Số lượng thực hiện là   2 tập.  Một dành cho Phùng Thăng. Và một dành cho THT.  Như là cách để biểu lộ sự tri ân đến  một dịch giả  trẻ đầy trí tuệ  đã cống hiến một dịch phẩm giá trị cho văn học VN, phải bị chết thảm khốc dưới bàn tay Miên quỉ Polpot vào năm 1975.

Trích văn

 

JUPITER:

Oreste ! Ta đã tạo người và ta đã tạo nên mọi sự : hãy nhìn đây. (Những bức tường của ngôi đền tự mở rộng. Bầu trời hiện ra, nhấp nhánh những ngôi sao xoay vần. Jupiter đứng ở cuối sân khấu. Giọng nói của Thần đã trở nêt to khiếp – máy vi âm – song người ta vẫn còn hơi nhận rỏ.) Ngươi hãy nhìn những hành tinh kia đang vận chuyển trong trật tự, và không bao giờ và chạm nhau: chính ta đã thu xếp sự vận hành của chúng, tuân thủ có công lý. Ngươi hãy nghe hòa điệu của những tinh cẩu, cái bài ca cảm tạ vĩ đại của khoáng chất đang vang dội khắp bốn phương trời (Ca nhạc.) Do ta mà những chúng loại được tồn tại mãi, ta đã ra lệnh rằng một người luôn luôn sinh ra một con người và con của loài chó là chó, chính do ta mà chiếc lưởi dịu hiền của những cơn thủy triều đến liếm nhẹ trên bãi cát và rút lui vào giờ nhất định, ta làm cây cối tăng trưởng và hơi thở của ta dần lối cho những đám mây phấn hoa vàng bay quanh trái đất. Hỡi kẻ tiếm vị, ngươi không phải đang ở tại nhà mình đâu ; ngươi đang ở trong thế giới như cây gai ở trong thịt da, như kẻ săn bắn trộm ở trong khu rừng của lãnh chúa; vì lẽ thế giới là thiện hảo ; ta đã tạo ra thế giới theo thánh ý của ta và ta là điều Thiện. Nhưng còn ngươi, ngươi đã gây nên điều ác, và những sự vật đang lên án ngươi bằng những giọng lời hóa đá của chúng : sự Thiện ở khắp mọi nơi, đấy là ruột của cãy hương mộc, là vẻ tươi mát của dòng suối, là đường vân của đá lửa, là trọng lực của hòn đá ; ngươi sẽ tìm thấy lại sự Thiện tận trong cả bản chất của lửa và ánh sáng, ngay cả thân xác người cũng phản bội người, vì nó vâng phục những mệnh lệnh của ta. Điều Thiện ở trong người, ở bên ngoài người: thâm nhập vào người như chiếc lưởi liềm, nó nghiến nát người như một ngọn núi, nó mang người đi và lăn tròn ngươi như thể một đại dương ; chính điều Thiện đó đã cho phép người thành công trong công việc xấu xa của mình, vì nó là sức sáng của những ngọn nến, sức cứng rắn của thanh gươm người xử dụng, sức mạnh của cánh tay người. Và cái điều ác mà người quá kiêu hãnh về nó thế kia, điều ác mà người tự nhận mình là tác giả, điều ác ấy là gì nếu không phải là một phản ánh của thực thể, một lời thối thác, một hình ảnh lừa phỉnh mà ngay cả sự hiện hữu của nó cũng được nâng đở bằng điều Thiện,

Hãy trở về lại nơi chính mình, Oreste : cả vũ trụ đang bất bình ngươi, và ngươi chỉ là kẻ yếu đuối trong vũ trụ. Hãy trở về lại với bản tính của mình, hỡi đứa con lạc tính: hãy nhìn nhận lỗi lầm minh, kinh tởm nó, nhổ vứt nó ra khỏi người như một chiếc răng sâu tấy mủ. Nếu không,  biển cả  sẽ rút đi trước mặt người, những dòng suối sẽ khô cạn trên đường người đi, những hòn đá cuội và đá tảng sẽ lăn ra khỏi đường và đất sẽ mủn ra dưới bước chân người.

ORESTE.
Đất cứ việc mun ra đi ! Các hòn đá tảng cứ việc buộc tội tôi và cây cối, cứ việc khô héo trên lối đi của tôi : toàn thể vũ trụ của ngài cũng sẽ không đủ để làm tôi thấy mình sai lầm. Jupiter, ngài là vua của các vị Trời, vua của đá và các vì sao, Vua của những làn sóng biển. Nhưng ngài không là của con người.

Những bức tường khép gần lại, Jupiter tái hiện, chán nản và mệt mỏi; Jupiter đã lấy lại giọng thường.

JUPITER:
Ta không phải là vua của người sao, hỡi loài sâu bọ vô sỉ. Vậy chứ ai đã tạo ra ngươi?

ORESTE:
Chính ngài. Nhưng lẽ ra ngài đang nên tạo ra tôi với tự do trong hồn.

JUPITER:
– Ta đã ban cho người tự do để phụng sự ta.

ORESTE
– Có thể như thế lắm, song tự do đó đã quay lại chống đối ngài, và cả tôi lẫn ngài đều không thể làm gì được cả.

JUPITER.- Dữ chưa ! Giờ ta mới nghe một lời tạ lỗi.
(Những Ruồi. Bản dịch của Phùng Thăng Thanh Hiên xb 1967 từ trang 122-124)