Flipbook 3 số Thời Tập được hoàn tất trong mùa đại dịch

1. Thời Tập phát hành tháng 4-75 mang chủ đề  Văn chương trước tình thế mới
2. Thời Tập số 17  phát hành ngày 30-12-1974
3,  Thời Tập chủ đề Tiểu thuyết lãng mạng VN phát hành ngày 5-5-1974

Riêng số báo chủ đề Tiểu thuyết lãng mạng VN vì người chụp không quen xữ dụng máy nên có rất nhiều trang bị hư hỏng, không cân đối, rất khó layout. Chúng tôi cố gắng hết sức mới làm được số này. Vậy, nếu đọc không rõ, xin dùng Zoom in (+)…

  • all

Phần I:

Giới thiệu tạp chí Thời Tập:

 

Chủ trương: Viên Linh

Thực hiện: Lê Tài Điển . Minh họa: Chóe

Biên tập: Cao Huy Khanh, Dương Nghiễm Mậu, Đặng Phùng Quân, Đỗ Khánh Hoan, Nguyễn Hữu Hiệu, Nguyễn Nhật Duật, Thạch Trung Giả, Trần Phong Giao, Hoàng Trúc Ly, Trùng Dương, Tuệ Sỹ.

 Số 1 phát hành vào ngày 14-12-1973
Số 23 (Số cuối cùng) ngày 15-4-1975

Tổng cọng 23 số

Tổng số ấn bản phát hành mỗi kỳ: 5000 ấn bản

 

 

Hành trình của một tạp chí đi vào lịch sử văn học miền Nam
(người viết THT)

 

Thời Tập số đầu tiên ra mắt vào tháng 12-1973 mang chủ đề Nhìn Lại Một Năm Văn Học gồm bài vở của Võ Phiến, Thanh Tâm Tuyền, Túy Hồng, Sơn Nam, Nguyễn Đức Sơn, Cao Huy Khanh, Nguyễn Hiến Lê, Nguyễn Sỹ Tế, Bình Nguyên Lộc, Cung Trầm Tưởng, Vũ Thành An, Mặc Đổ, và số cuối cùng phát hành trước ngày miền Nam bị mất được nửa tháng (ngày 15-4-1975)  chủ đề Văn chương trước tình thế mới gồm bài vở của Lê Tràng Kiều, Thích Đức Nhuận, Mặc Đỗ,  Tuệ Mai, Bình Nguyên Lộc, Viên Linh, Thạch Trung Giả, Huy Tưởng, Nguyễn Đạt, Lệ Hằng, Phạm Thiên Thư, Xuân Vũ, Ngụy Ngữ, Trần Hoài Thư, Võ Phiến, Nguyễn Nguyên Phương, Hồ Minh Dũng, Nguyễn Mộng Giác, Trúc Sĩ, Dương Nghiễm Mậu, Thanh Tâm Tuyền, Trần Quang Thiếu.

Đây là một số báo lịch sử.

Lịch sử bởi vì nó được phát hành sau khi Tây nguyên bị mất. Và chỉ nửa tháng sau là 30/4/1975.  Lịch sử bởi vì nó là một pháo đài văn học cuối cùng trong 20 năm văn học miền Nam.

Đọc số này ta thấy rõ những ý nghĩ của các nhà văn nhà thơ quen thuộc trước tình thế mới. Từ cực kỳ lo lắng hốt hoảng như Võ Phiến đến bình thản chọn một thái độ như Dương Nghiễm Mậu. Hay tự rủa xả mình vì từ lâu đứng ngoài thực tế, viết theo thị hiếu của độc giả và tiền bạc như Lệ Hằng… Hay bổn phận của nhà văn là ghi nhận lịch sử như Nguyễn Mộng Giác…

Có thể nói hầu hết những người viết bài trên Thời Tập đều từng viết trên Khởi Hành – tuần báo do Viên Linh làm thư ký tòa sọan trước đó. Số lượng phát hành ghi ở trang bìa sau là 5000 số cho mỗi kỳ. Số lượng người gởi bài quá đông, chúng tỏ Thời Tập là một tạp chí văn học nhận được nhiều sự đón nhận. Tuy nhiên nội dung bài vở không “nặng ký”, “dữ dội”  bằng Khởi Hành.

Có lẽ vì nó không còn núp bóng của Hội Văn Nghệ Sĩ Quân Đội như tờ Khởi Hành nữa chăng.

Thời Tập chú trọng phần Khảo Luận văn học. Những tác giả tiền chiến như Nguyễn Tuân, Nguyễn Công Hoan, Vũ Trọng Phụng, Tô Hoài, Thụy An, Ngọc Giao, Ngô Tất Tố, Nguyễn Bính, Khái Hưng, Quang Dũng v.v Đặc biệt có thiên khảo luận nhiều kỳ của Cao Huy Khanh đề cập đến hành trình văn chương miền Nam như “Các Thế hệ tiểu thuyết gia miền Nam hiện đại” (TT sổ3), “Vấn đề khuynh hướng trong tiểu thuyết Miền Nam” (số 4), “nhà văn miền Nam: vấn dề khuynh hướng” (số 8).

Thời Tập cũng đặc biệt chú trọng về lảnh vực: Ý kiến, phỏng vấn và phê bình. Trong tổng số 23 kỳ báo có đến 14 kỳ có bài liên quan đến Ý kiến,  phỏng vấn và phê bình. Về bộ môn này, Thời Tập mở thêm hai mục mới và lạ. Đó là  Tay Đôi và Người Khách Chót. Cả hai mục này đều do Viên Linh phụ trách. Mặt khác có mục “Tiếp xúc với người đọc về kinh nghiệm sáng tác” do chính các  nhà văn / thơ mà độc giả đặt những câu hỏi trả lời ngay trên Thời Tập…
Ngoài ra, chúng ta còn đọc thường xuyên mục Quanh Bàn Viết do nhà văn Dương Nghiễm Mậu phụ trách, và mục Giải đáp thắc mắc do Thư Trung phụ trách.

Bắt đầu từ số 17, Khởi Hành mở thêm một mục mới là Thời bút do Nguyễn Kim Phượng phụ trách.

Mục Nơi tôi đang sống từ Khởi Hành vẫn còn tiếp tục duy trì trên Thời Tập..

Đây là một số “Tay Đôi” trên Thời Tập, chúng tôi ghi nhận:

Võ Phiến/Túy Hồng (Số 1)

Sơn Nam/Nhật Tiến (số 2)

Bình Nguyên Lộc/ Nguyễn Mạnh Côn (Số 5)

Cung Tích Biền/Trần Hoài Thư (Số 8)

Kiên Giang/Hoàng Trúc Ly (Số 9)

Đây là một số “Người khách chót”:

– Phạm Thiên Thư (Số 13)

– Trần thị NGH. (số 14)

– Xuân Vũ (Số 15)

– Ngụy Ngữ (sô 21)

Lý do tại sao Thời Tập lại sống vững

 Thời Tập ra đời vào cuối năm 1973 là một chuyện lạ. Lạ bởi vì ít ai tin có một tờ báo văn học ra đời trong lúc chiến tranh leo thang, vật giá mắc mỏ, ngay cả tờ Khởi Hành vẫn còn bị đình bản dù nó là tờ báo bán rất chạy.

Nhà thơ Viên Linh kể lại việc ra đời này  trong bài “Qua 16 kỳ báo” đăng trên Thời Tập ra ngày 17-12-1974:

“…Một tháng trước khi Thời Tập ra mặt, tôi đi thu bài những người có liên lạc trước. Ba trong năm người đó ngạc nhiên hỏi lại tôi: Báo anh ra thế nào được mà lấy bài. Một nhà văn tên tuổi lớn đã cả quyết tuyên bố như thế trước nhiều đồng nghiệp. Sau này tôi hỏi lại nhiều người và được xác nhận  anh X có nói như thế.

… Một người khác cũng là đồng nghiệp của tôi đã tới tận nhà tổng phát hành tuyên bố rằng nếu Thời Tập sống được, anh sẽ giải nghệ”…

Vậy thì yếu tố nào giúp tờ Thời Tập càng ngày càng được đón nhận mặc dù chiến cuộc càng lúc càng khốc liệt  và tình trạng sinh kế  người dân càng lúc càng khó khăn ? Nhìn vào số lượng phát hành mỗi kỳ là 5000, và những trang nhận bài vở tràn ngập người gởi bài, ta mới nhận ra sự đón nhận rất tích cực này.

Yếu tố ấy, theo nhà thơ Viên Linh, trong một lá thư gởi một người trẻ là:

Từ đó, tôi nghĩ được điều này:trước khi mà một việc gì, hãy đi hỏi ý những người trẻ tuổi như anh.”

Lời thú nhận này giúp chúng ta càng hiểu vị thế quan trọng  của lớp người trẻ  trong việc bồi dựng tạp chí Thời Tập nói riêng và sinh họat văn học nghệ thuật miền Nam nói chung.

Nhà thơ Viên Linh  chê trách  những người mà ông đề cập là chủ bại, làm cản đường những người bút trẻ:. “Chính những người nhiều tuổi nghề nhất lại là những người bi quan chủ bại nhất. Và chính đó là những người – trên một khía cạnh nào đó – đã góp sự có mặt của họ trong số những kẻ đã vô tình cản đường anh em cầm bút trẻ tuổi”.

Ông xác nhận về sự có mặt của đội ngũ trẻ:

“(Họ…) có mặt từ vài năm trước trên các diễn đàn văn học, cho tơi ngày hôm nay , một số những người bút trẻ tuổi của chúng ta đã xác định được sự có mặt ấy, tuy không rầm rộ, nhưng rõ ràng là đều đặn và thường xuyên, là còn đều đặn và thường xuyên hơn nữa, như nắng phải lên lúc hùng đông, mưa sẽ đổ đúng mùa dù cho hừng đông kia và mùa mưa này chưa biết hứa hẹn gì cho một thời của Văn chương miền Nam mưa hay nắng.

Không tuyên ngôn, việc ấy đã rõ – nhưng có điều này: cầm bút, chuyện bình thường, cầm bút viết, không có sứ mệnh gì cả, nhưng viết, và viết, và làm việc, không có gì để đập phá ngoài bản thân mình , không có gì để hô hào canh tân ngoài con tim và bộ óc mình…”

                                            ****

Lá thư tòa sọan này được viết vào cuối năm 1974. Nhà thơ Viên Linh vẫn chưa biết tương lai văn chương miền Nam mưa hay nắng, hứa hẹn gì cho lớp trẻ mà ông đề cập. Ông làm sao biết chỉ 4 tháng sau là cả miền Nam bị mất, không phải mưa hay nắng như ông nghĩ, trái lại là một trận đại hồng thủy quét sạch, cuốn sạch cả một nền văn học miền Nam không phân biệt già hay trẻ, nam hay nữ.

Để rồi đa số những người viết trẻ  – lúc ngòi viết của họ trong thời kỳ sung mãn nhất – thì họ  đành phải vất bút, tẩu tán chữ nghĩa sách vở bản thảo của mình.

Chỉ có một số ít là lộ nguyên hình như Ngụy Ngữ – người khách chót của Thời Tập là cán bộ CS. Còn lại, hầu hết vào tù, mang thân trâu ngựa hay may mắn chạy được ra nước ngoài.

Nếu còn lại chăng là những trang giấy, thấy càng đau lòng thêm. Giống như tờ cáo phó phân ưu ghi lại những giờ phút “huy hoàng rồi chợt tắt” như dưới đây: :.