Offshore hay Ngày tàn của cổ trắng

 

Có lẽ chưa bao giờ như lúc này, nỗi buồn bã của những đám mây u ám mùa thu đã phủ dầy trên cao ốc. Những tin đồn tiếp tục được truyền nhau. Hệ thống điện toán này sẽ đóng. Hệ thống điện toán kia sẽ giữ. Avaya sẽ chuyển toàn bộ qua SAP. Nguyên cả department của ông Nguyễn sẽ bị dẹp, Một bộ phận của GLOBAL IT Ấn Độ sẽ chiếm đoạt việc làm của một bộ phận GLOBAL IT Mỹ…
Trong khi đó binh đoàn lạ càng ngày càng bành trướng. Trong nhà ăn chung, hai ba tay da trắng ngồi với nhau, bên chai coke, nhai hamburger hay sandwich, trán trầm tư nhăn, đôi mắt lơ đảng nhìn ra cửa kính. Dưới ấy, bên kia hàng rào là xa lộ xe chạy dập dìu, không ngớt. Cứ nhìn xa lộ mới thấy sức mạnh vô địch của Mỹ. Ai đã phán ra một câu như thế. Hối hả. Cuống cuồng. Truck hàng nối hàng phun khói chạy bất kể đêm ngày thời tiết. Nhưng nếu tay ấy có mặt ở ngôi lầu này có lẽ hắn sẽ thay đổi ý kiến. Hắn sẽ phán cứ nhìn cafeteria mới thấy được sức mạnh ghê gớm của Ấn Độ, Trung quốc  ở xứ Mỹ.
Thật vậy, cứ vào cafeteria vào giờ ăn trưa, mới biết rõ sức mạnh của binh đoàn lạ. Mùi vị đặc biệt của loại cà ri cay bốc tỏa nồng nặc lẫn cùng giọng nói lạ vang vang như pháo nổ. Hết rồi cảnh ngày xưa, những bàn những ghế xôn xao tiếng Anh tiếng Mỹ, tóc vàng mắt xanh, hay những buổi tiệc đột xuất như ăn mừng công trình Y2K hay một dự án quan trọng thành công với bong bóng xanh đỏ, với những mâm đồ ăn ê hề bốc khói, với hàn huyên chủ thầy thợ nhân viên. Hết rồi cái tình nghĩa đậm đà không sao tách rời được, chúng ta cùng chung một toán, chúng tôi rất tự hào được bạn là thành viên như huấn từ từ ban lãnh đạo.

Mỗi ngày người ra đi thì đi thầm lặng, còn người ở lại thì ngậm ngùi cùng số phận của mình. Bà Rita thì không ngừng cảnh cáo đám nhân viên của bà về tình trạng của hãng, khuyên nên kiếm việc sớm chừng nào tốt chừng ấy. Bà nhắc họ phải cập nhật hoá resumé và gởi về bà để bà có thể gởi đến một vài nơi mà bà biết họ đang cần người.

Khác với Bob, bà Rita là một người manager có kinh nghiệm về chỉ huy và lãnh đạo. Bà luôn luôn bênh vực cấp thuộc quyền cũng như tìm mọi cơ hội để giúp đỡ họ. Bà thăng thưởng thuộc cấp phân minh. Không cá nhân, không nịnh trên nộ dưới, nhất là biết thông cảm cùng người trong nhóm.
Nhớ bà, nhớ tiếng cuời ròn tan và lớn đến nổi các phòng khác đều nghe.
Nhớ bà, nhớ những bước giày bà nện mạnh trên hành lang.
Nhớ bà nhớ đôi mắt màu hạt dẽ, nụ cười tươi, mỗi lần đi ngang qua phòng ông Nguyễn, không quên ngừng lại, hỏi han ông một vài điều.
Đôi khi ông quên làm tờ tường trình công việc đã làm trong tuần, bà gọi, nhắc khéo rồi nói: Đừng bận tâm, tôi đã làm cho ông rồi. Nhớ là lần sau đừng quên, kẻo gã manager của phòng nhân viên gọi tôi mà mắng vốn…
Đôi khi bà trách khéo ông, đừng làm nhanh như vậy, hãy từ từ…
Hay rất thật tế, bà khuyên ông nên trau dồi thêm Anh Ngữ. Bà nói :
“Người Á Đông vẫn thường bị trở ngại trong việc phát âm và có thói quen hay nói nhanh. Phải gắng khắc phục hai trở ngại này ông Tân à. Nhất là cách phát âm. Communication là một yêu tố rất cần thiết nếu mình muốn vươn lên trong nghề nghiệp của mình…”

Cám ơn lòng ưu ái của bà, nhưng bảo ông phải phát âm đúng theo giọng Mỹ chắc còn khuya. Ngay cả người gốc Anh muốn nhái theo giọng Mỹ cũng phải khó khăn huống hồ một gã có cái lưỡi đã quá thân thiết với tân khổ ngọt bùi của quê hương mình.
Nhưng mà thưa bà, tại sao lúc nào cũng phải lưu tâm đến communication trong khi bây giờ binh đoàn lạ đã xâm nhập khắp nơi, tung hoành khắp chốn nghe dội xoáy vào tâm não cái âm ngữ lạ để thế vào tiếng Anh tiếng Mỹ. Tại sao cứ xem communication là hàng đầu, khi những tên họ lạ lẩm đã thay thế Michael, Sam, John, Tina, Marie, Lisa … ?

Bây giờ, là thời của E mail. Là thời của Internet. Là thời mà con người càng ngày càng câm miệng. Bởi nói thì phải cần điện thoại, phải quay số, phải tốn tiền viễn liên, trong khi với email chỉ cần nhấn một cái là thơ hay hồ sơ tài liệu có thể gởi đến cả sư đoàn chỉ trong giây phút. Bởi nói để làm gì nữa khi Internet đã làm cả địa cầu trở thành một mái nhà, và email là phương tiện chánh để khiến người khắp chân trời góc biển được gần gũi nhau hơn bao giờ.
Nhờ Email, mới có cuộc cách mạng về lề lối làm việc. Ngồi ở Việt Nam, Trung Hoa, Ấn Độ mà như ngồi ngay tại lòng đất Mỹ. Để sinh ra danh từ mới, offshore (làm việc ngoài xứ Mỹ) gây khủng khiếp cho đám cổ trắng bản xứ. Thử dạo một vòng trên Internet, để thấy cả vạn công ty từ Trung Hoa, Ấn Độ, Hung Gia Lợi, Nam Phi v.v… quảng cáo nhận làm những việc về ngành kỹ sư, tin học, kiến trúc v.v… cho bất cứ công ty nào ở khắp thế giới…

Rõ ràng Internet  đã giúp cổ trắng ở các nước khác có công ăn việc làm. Internet đã giúp các công ty Mỹ có những hợp đồng rẽ mạt. Và Internet đã đá nhào đám cổ trắng ở Mỹ không còn đất dung thân.

(Trich Hành trình cũa một cổ trắng, Thư Ấn Quán tái bản nhiều lần)