Vài kỷ niệm về văn chương thời chiến

Cả đời viết văn làm thơ của tôi không ở Saigon một ngày.  Vìthế, nên rất khó tìm một chỗ đứng giữa những lảnh triều văn học miền Nam. Để  được nhiều nhà xuất bản ưu ái trả tiền tác quyền hậu hỉnh. …  Để  được vừa lái vespa đi phố Saigon và viết lai rai trên các báo SG dù mỗi tháng vẫn nhận đều đều lương nhà binh và trong túi luôn luôn có căn cước quân nhân như bùa hộ mệnh 
Viết ra không phải vì ganh. Sự thật đánh giặc viết văn , sướng lắm chứ.
Mời đọc
” Vừa đánh giặc vừa viết văn: Sướng thật !”

Thật vậy. Đánh giặc viết văn sướng thật ! Chẳng cần tuân chỉ thị ai, hay phải  đuợc dạy phải viết thế này, thế nọ. Muốn xuất bản sách mình, thì cứ in, chẳng cần kiểm duyệt gì ráo.  Nếu không có địa chỉ liên lạc thì cứ mượn tạm hậu cứ lô nhô hầm chìm hầm nổi của đơn vị, như quảng cáo tập truyện đầu tay “Nỗi bơ vơ của bầy ngựa hoang” này:

 

Còn nữa. Còn tự cho phép mình làm chủ nhiêm, chủ trương, chủ bút, khi tìm được một vi mạnh thường quân sẵn sàng bỏ tiền ra báo văn nghệ. Đơn cử là tạp chí nguyệt san NHìn Mặt, phát hành vào khoảng cuối năm 1969.  Với một tít thật kêu” Tạp chí khơi dậy văn học mới”. Nhưng thật sự, câu hỏi văn học mới là văn học gì, thì chẳng ai có thể trả lời !
Nghĩ cũng vui. Trong quân đội, dù cấp bậc chỉ là một thiếu úy, và vai trò là một trung đội trưởng thám kích – phải tuân lệnh thượng cấp, thấy thượng cấp phải  đứng nghiêm chào tay, vậy mà khi làm báo, ông thượng cấp Tham Mưu trưởng Sư doàn lại gởi bài đăng báo. Có nghĩa là chờ đợi ta duyệt xét, hay hay không hay. Đấy làm báo tỉnh oai lắm. Oai gấp ngàn SG. Và mỗi lần ta xuống đồi về Qui Nhơn Mang Nhìn Mặt ra khoe, thiên hạ  nhìn ta  tỏ ý khâm phục vô cùng.

Vậy mà nó bị bức tử.  Đây là lý do:

 

                                                                                                                                             (Trích từ tuần báo Khởi Hành số 37)

Bây giờ, nửa thế kỷ sau, được đọc lại những giòng có liên quan đến hành trình văn chương của mình, thấy lòng rất đổi bồi hồi.  GIòng sông vẫn chảy. Dù là con sông Gò BỒi, hay con sông Hudson. Văn chương vẫn là nhịp đập mang theo từ trái tim và khối óc. Hạt cát ngày xưa ta lội qua sông Côn trong buổi chiều quân vượt sông, lọt vào vớ giày nay vẫn còn ẩn chìm đâu đó.  Trên đùi da non, những  miếng gang đen xì cồm cộm nổi lên, vẫn không thay đổi. Văn chương cũng vậy. Vẫn tiếp tục. Vẫn lên đường.

Ráng đỏ giát lên, chiều sắp ngủ
Bờ bên:sậm tối hàng tre làng
Niềm vui  của lính lan vào nước
Đơn vị  được trở về  bình an

Bình an có nghĩa là vô sự
Là thấy làng ta đất của ta
Là sớm ta qua con  nước cạn
Chiều về nước đã lớn bao la…

Dùng chiếc  poncho  làm phao nổi
Khẩu súng trường nằm ngủ rất ngoan
Bên ấy những  vì sao đã hiện
Hay là những đốm mắt tình nhân ?

Bỗng nhiên hạt cát từ đâu lại
Tìm giày ta  để mà viếng thăm
Cát sông Hằng sông Côn sông Lại
Hạt cát nào cũng thốn cũng đâm…

Sông trả cho trời trăng mọc sớm
Nhưng bầm vẫn trốn mãi không ra…!
Để  bây giờ  cát đang thức giấc
Biến thành Uric (1) tấn công ta !..

  • Uric acid: Chất acid gây nên bịnh Gout.

Hạt cát bầm đã giúp ta tìm được ý thơ  hôm qua. Đau thật, nhưng không bỏ cuộc, Vẫn vừa cà nhắc vừa chạy cho kịp anh em. Và Hạt cát bầm bây giờ cũng giúp ta được tìm lại ý thơ một lần nữa. Lần này:
Bỗng nhiên hạt cát từ đâu lại
Tìm giày ta  để mà viếng thăm
Cát sông Hằng sông Côn sông Lại
Hạt cát nào cũng thốn cũng đâm…

 Đấy văn chương không bao giờ phụ người, mà người phụ văn chương. Phụ  để  mặc cho thơ  chiếc áo máu, mang chất nổ bộc phá vào thơ thay vì mang cho thơ  cái đẹp, cái thật! Để khi về già đọc lại muốn tìm một cái hay. cái đẹp như lựa chọn viên ngọc trai thì không bao giờ có !
Còn chúng tôi thì đang tìm lại thì đầy dẫy.  Để chúng tôi phải tự hào. Bởi chúng chính là văn chương.