Làm thơ không biết mệt

Dạo này tôi làm thơ không biết mệt
Làm thơ khi theo em
Làm thơ khi in sách
Làm thơ khi tới chợ Tàu
Làm thơ khi đi bưu điện
làm thơ khi nấu cơm
làm thơ khi giặt áo quần cho vợ

thơ không phải chỉ  là bước chân theo em
mà thơ khua đau lòng tôi đến ứa lệ
kìa đôi chân này tập đi
có khi mất thăng bằng muốn té
Bởi vi in sách không phải chi là những cuốn sách vô tri
Những trang chữ không có linh hồn
Những bìa  khô khan
mà chúng là từ những ngày những đêm đánh máy
đọc những giòng những chữ
bởi vì chúng được quật lên từ huyệt mồ
tang thương và ẩm mục
Bởi vì thơ không phải chỉ tới chợ Tàu
Bởi vì hôm nay tôi không biết cho em ăn gì
Canh bầu, canh ổ qua hay là mồng tơi
Em xem tôi là tay ngang
Làm sao những bát cơm canh này tràn ngập tình thương yêu của tôi
để cho em ăn được ngon miệng ?

Bởi vì thơ không phải là những chiếc áo quần bỏ vào máy giặt
đổ nước xà phòng
rồi mở switch on là xong
Mà là mùi hương khổ nạn
làm đôi mắt ta khép lại
Khi áp chiếc áo chiếc quần vào mũi…

Tại sao bạn không viết ?

Có lẽ câu trả lời của bạn: Tại tôi không có khiếu viết . Hay tôi không có ý. Hay tôi không có hứng.
Vậy thì bạn thử mở máy, mò WORD, mở blog, và cuối cùng mở trái tim mình. Cứ viết những gì bạn đang suy nghĩ. Viết xong để đó. Tuần sau đọc lại, bạn sẽ có ý mới, cần thêm hay bớt gì không.

Tôi không dám dạy bạn viết văn. Nhưng tôi muốn  mang kinh nghiệm của tôi. Bớt đọc nên tập trung vào viết. Bởi đọc là bạn còn lệ thuộc vào người khác, ý tưởng của người khác, văn phong của người khác. Để có khi bạn cảm thấy  mình bất lực, hay chồn chân, trừ bạn nghĩ rằng bạn viết hay hơn tác giả. Nhưng mà, bạn sẽ không bao giờ viết hay nếu bạn không chịu viết.

Câu hỏi nữa. Viết có mang ích lợi gì không ? có mang đến niềm vui thú hạnh phúc không ?

Tôi xin trả lời: Có.

Bởi nó an ủi bạn khi bạn cô đơn. Bởi nó mang niềm kỳ diệu của nghệ thuật  trong lúc bạn không còn gì để bấu víu. Bởi nó mang bạn bè bằng hữu đến bạn.

Hãy nhìn giọt cà phê từ từ rơi xuống cốc. Người bình thường, giọt cà phê chỉ là giọt cà phê. Nhưng khi viết, bạn có thể nhìn ra nó ở một ý nghĩa khác. Có thể là nỗi buồn tuổi trẻ. Có thể là nỗi nhớ nhung về một người yêu xa cách. Có thể là nỗi cô liêu mà bạn đang mang…

Đây, tôi cũng viết đây. Mới bỏ một tháng mà xem chừng tôi  mất kiên nhẩn ngồi trước bàn máy để gõ. Bởi vậy, tôi nhắm mắt nhắm mũii  viết….

 

Người thật lại về

Chiều nay thật là một buổi chiều hạnh phúc. Những trang báo layout xem như đã xong. Mục lục xem như đã  hoàn tất. Bìa đã in thử một hai cái, tạm bằng lòng. Ngày Y. chưa lâm khổ nạn, tôi vẫn mang cả cuốn báo mới in xong, gáy còn nóng vì keo chưa nguội, để lên khoe với Y. Nhưng thường thường tôi hay bị chê hơn là khen. Ví dụ tranh bìa  không cân đối. Tôi biết lời phế bình của Y. là đúng nhưng luôn luôn chống chế: Nghệ thuật mới là vậy.
Bây giờ Y. không còn có mặt bên cạnh nữa để mà tôi khoe. Con người thật của Y. đã chết rồi.
Continue reading Người thật lại về

Tác phẩm đầu lòng

 

Trong ” NHÌN TRỞ LẠI MỘT    ĐỌAN ĐƯỜNG”, nhà văn Mai Thảo  viện dẫn  nhà danh họa Rouault để  nói  về ý nghĩ của ông về những tác phẩm của mình mười năm trước, đặc  biệt là tác phẩm đầu đời:

 Rouault trước phút lâm chung, đốt cháy tất cả họa phẩm là công trình sáng tạo vô song của một khả năng thiên tài sáng tạo. Sau những chiến dịch cải tạo tư tưởng, định lại lập trường của người làm văn học nghệ thuật mác xít là những tuyên bố đầy ăn năn khai tử những tác phẩm cũ như những đứa con đẻ hoang, những vấp ngã lạc đường. Nhiều nhà văn Pháp, trước đây từng đã lên tiếng về tác phẩm thiếu thời, thơ văn đầu tay của mình. Để chúng đó. Như những cái đã có, đã thành của một trở thành liên tục. Nhìn lại một đoạn đường : chỉ là những cái hỏng, những cái yếu, những cái non. Ta đó. Nhận là ta đó. Cố mà khá hơn.

(nguồn: Thư quan bản thảo số 68)

Có nghĩa là, với Mai Thảo, tác phẩm đầu đời  “chỉ là những cái hỏng, những cái yếu, những cái non.”…

Có thật vậy không ?

 

oOo

Mới đây, Ông bạn già của tôi – bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc (tức nhà thơ Đỗ Nghê) có nhận xét về  những bài thơ dăng trên nguyệt san Tình Thương – nguyệt san của Sinh viên Y Khoa SG (1964-1967):

Tuổi 18-20 thuở đó, thơ mình còn cái giọng… ngây thơ hết sức! Mình vốn thủ cựu, nhà quê thứ thiệt, thơ tình chẳng có gì đáng nói. Nhưng nay bạn đã hỏi thì cũng chìa ra cho vui!

Nhưng phải nói thiệt, khi mình in tập thơ Tình Người (1967), mình cũng đã có một bài khá dễ thương, có thể coi như là một “tuyên ngôn” nho nhỏ cho riêng mình:DN-img-nu-cuoi-hai-muoi-101-678x1024

 

Bạn thấy đó. Ngây thơ và thiệt thà hết sức! Và quả thật, không biết sao, mình vẫn mến cái nụ cười hai mươi đó, vẫn cảm động khi đọc lại hôm nay. nụ cười đó không  tàn theo năm tháng/ mãi mãi là nụ cười hai mươi/ của những người gái người trai/ suốt đời thương số kiếp/ nhưng chỉ của những người/ mang một niềm tin biển khơi/ TÌNH NGƯỜI ngày mai.

(Đỗ Hòng Ngọc: Thơ tình… Đỗ Nghê (*) trên Nguyệt san Tình Thương (63-67)) , http://www.dohongngoc.com/web/lom-bom-hoc-phat/nghi-tu-trai-tim-lom-bom-hoc-phat/thu-goi-ban-xa-xoi-5-2017/

Với Rouault: đốt. Với Mai Thảo: chỉ là những cái hỏng, những cái yếu.  Với Đỗ Hồng Ngọc: không biết sao, mình vẫn mến cái nụ cười hai mươi đó, vẫn cảm động khi đọc lại hôm nay. Mỗi người một quan niệm.  


Ngây thơ, dễ thương hết sức, chưa đủ ông bạn bác sỹ nhà thơ của ta ơi. Còn có tự hào, có độc giả, có bằng hũu, có tình thân… Ông Mai Thảo chỉ là thợ, bởi vì ông sống bằng nghề viết văn.Mà viết văn đòi hỏi kỹ thuật hành văn, kỹ thuật xấy dựng nhân vật…  Còn người thơ thì khác. Thơ họ dựa vào nhịp đập của trái tim. Những bài thơ 18, 20 ấy, chắc chắn là ngây ngô, dại khờ, nhưng khó tìm được những bài thơ ấy trong cuộc đời mình. Bởi vì tim chỉ đập một lần chứ không thể hai lần cho một bài thơ.