20 năm văn học miền Nam: về hướng mặt trời lặn…

 

Văn học miền Nam là của chung. Nó được bồi dựng không phải bởi chỉ Thanh Tâm Tuyền, Nguyên Sa, hay Tô Thùy Yên hay Mai Thảo, hay Võ Phiến hay Bình Nguyên Lộc. hay Nhã Ca… . Nó không thể phân biệt bóng lớn bóng nhỏ. Nó như là một cây đa, sống được nhờ ngàn vạn rễ. Rễ nào cũng quan trọng.

.
Từ cây đa ở gần cầu Lại Giang, mục tiêu chúng tôi  bằng mọi giá phải chíêm, để ngườii lính thi sỹ phải ghi lại, sau một đêm vượt sông âm thầm để đột kích một chốt súng nặng của địch:

Cây đa ngàn rễ đâm lòng đất
Như tấm lòng người với Bồng Sơn
Đa bám làng tôi đi bám đất
Đất với làng thương quá quê hương

Cây đa bấy giờ trơ trọi , những thiổ thần thì hoang lạnh lư nhang, không còn là một nơi trú ẩn của lũ sáo núi, hay chỗ dừng chân của những ngưiời đi chợ xa. Đó là cây đa mà trong văn Võ Phiến tôi đọc, và tôi tự hỏi: Không biết ông có bao giờ nghĩ đến máu và mồ hôi của chúng tôi phải đổ để chiếm lại nó không.

Nhưng mà đối với cây đa văn học, thì chúng tôi đã bị đẩy vào phía mặt trời lặn. Nơi ấy, đâu có mặt trời ẹể nương  tựa, để được nằm nhà, để được ung duing viết văn làm thơ và tán gái… Nơi ấy, mặt trời thì khuất, chỉ có bóng tối vì phải luôn luôn ẩn trú dưới hầm, hay phải bơ vơ trong những khu rừng già không thấy ánh mặt trời.

Chúng tôi chẳng có một niềm hy vọng, bởi núi rừng thì hung hiểm, đường lộ thì chông mìn…. Bởi hành quân ứng chiến thì miệt mài. Bởi đêm ngày chỉ nghe ì ầm tiếng nổ, khi thì lớn, khi thì nhỏ, có khi cả một tiếng đồng hồ từ những trận ném bom trải thảm của B52…. Và chúng tôi chỉ còn biết nương tựa vào thơ văn, vào văn chương chữ nghĩa như là niềm cứu rổi..

soldiers-writing-letterswarletters_film_landingE_AUS_000030

Bởi nếu không viết thì chúng tôi sống bằng gì bây giờ ?

Bởi viết là một nhu cầu. Ngay cả bất cứ ngưiời lính bình thường, cũng tìm niềm vui qua giấy và viết. Viết để mang nỗi nhớ nhung về người thân, và để vổ về an ủi ngưiời yêu, người mẹ xa cách. Viết để dặn dò. Ngay cả người lính không biết chữ cũng nhờ “ông thầy” viết dùm để mai có trực thăng đến và mang về  hậu cứ để nơi đây chuyển dùm.

Và suốt cả 13 năm, những bài văn/bài thơ viết trong hoàn cảnh, và điều kiện như thế đã tràn ngập trên các tạp chí như Văn, Khởi Hành, Ý Thức, Thời Tập, Bách KHoa, Vấn Đề, Văn Học,  Trình Bày v.v… Thử lật bất cứ một tạp chí nào cũng thấy bút hiệu của chúng tôi. Chúng tôi không có nhóm. Chúng tôi không đầu quân vào một ban chủ trương. Chúng tôi chỉ biết viết. Và Viết. Sống để viết.

Rõ ràng chúng tôi đã mang  văn học chiến tranh về SG. Chúng tôi đã bồi dựng nó, giúp các tờ báo ấy được thêm độc gỉa, sống vững, sống mạnh.

Một ví dụ là tuần báo Khởi Hành. Đây là một tuần báo văn học duy nhất của miền Nam, có số lượng phát hành khủng khiếp. Có khi lên đến 10 ngàn số. Mà hầu hết ngưiời viết cũng như người dọc là quân nhân.

Có khi bài chưa lên khuôn, hay bài chưa kịp thấy, thì tác giả tử trận. Đó là trường hợp nhà văn Dõan Dân. Mơ ước của anh là thấy đứa con tinh thần thứ hai “Bàn tay cho Yến” được ra đời, thì anh tử trận trước khi tác phẩm hoàn thành. Mà nếu giả dụ anh có thấy  đứa con của anh, chắc gì anh vui. Bởi nhan đề mà anh chọn là “Bàn Tay cho Yến” đã bị  đổi lại thành “Tiếng gọi thầm” ! và cái truyện BTCY cũng bị rút ra khỏi tác phẩm !. (Xin đọc tạp chí Văn số đặc biệt về Dõan Dân, thời nhà văn Nguyễn Xuân Hoàng làm thơ ký tòa soạn)

Vâng, ngày chiến tranh, người lính viết văn: anh luôn luôn ở về hướng mặt trời lặn.. Thường thường lúc mặt trời lặn là lúc đẹp nhất. Triền đồi cỏ tranh một màu vàng kim, và cuối trời hực lên một màu dỏ lửa. Chỉ một thời gian ngắn ngủi, để rồi bóng đêm lại chụp xuống, và anh lại bắt đầu bằng những bất trấc mới, để thần kinh anh như điên khùng, vì trăm ngàn quả pháo, hay tiếng nổ của bom yểm trợ, hay những biển người cuồng điên ngoài kia phòng tuyến…,..

Có người may mắn. Có người không may mắn. Như Nguyễn Phương Loan,  một người thi sỹ miền Nam. Anh tử trận trên căn cứ Hỏa Lực 6 ở Pleime. Cái chết của anh đã được kể lại bằng một bài văn đầy nước mắt của  nhà văn Kinh Dương Vương được đăng trên gio_o.com. Chúng tôi xin trích đọan, dưới đây, để bạn thấy chúng tôi đã sống và viết như thế nào:

Giữa mùa thu:

Tôi được tin anh đã trở lại chiến trường Pleime, nơi đó anh bị thương. Một mảnh thép đã len vào thân thể anh, nằm trong phổi khiến máu anh chảy ra nhiều cùng với những chiếc bong bóng màu hồng. Việc tản thương chậm chạp và anh đã bất tỉnh. Anh vào nằm bệnh viện và qua một cuộc giải phẫu.

Người bạn anh nhờ mang sách về cho tôi kể chuyện:

Buổi sáng, anh tỉnh dậy sau cơn mê man suốt đêm. Anh đã ngồi lên được và anh hút thuốc – thú vui duy nhất của anh đó mà. Buổi trưa anh cảm thấy mệt nhiều. Anh đã nói với người bạn nhờ nhắn lại cho gia đình tôi biết, nếu anh mệnh hệ nào. Đúng nửa đêm hôm đó…

… Bạn tôi, người bạn thi sĩ mà tâm hồn cao thượng và hiền hòa như lá cây đã vĩnh viễn từ biệt cuộc đời.

Có linh hồn không? Và linh hồn anh đã bay về đâu? Hẳn là linh hồn anh đã nhập vào những nụ xanh của một mùa xuân vĩnh cửu. Hay đến cư ngụ nơi một vì sao, trong ánh trăng vô thủy vô chung, hay đang bay lượn trên những tầng thanh khí? Ở đó, anh không còn là thi sĩ nữa, anh chính là thơ. Một bài thơ vô thanh vô sắc mà con người chỉ có thể nhận ra bằng linh cảm, với xúc động bàng hoàng. Một bài thơ đẫm lệ âm u.

Từ nay, trên thế gian, không nơi đâu tôi có thể tìm thấy bạn tôi, với nụ cười hiền hòa và đôi mắt như mắt một con nghé tơ nữa. Cuộc đời chúng tôi đã bị chia cách bởi một vực thẳm huyền bí mang tên Tử biệt. Chúng tôi có bị chia cách thật không? – Không – Tôi muốn tin như thế cho đến ngày tôi bước vào thế giới của anh và cuộc đời chúng tôi được nối kết lại – anh vẫn còn tiếp tục sống trong đời sống của tôi.

Tôi lần dở những trang sách anh tặng tôi vào đầu mùa thu. Thỉnh thoảng tôi bắt gặp vài nét chữ của anh. Hẳn những dấu tay anh mà tôi không trông thấy còn in lại trên những trang sách? Những trang sách giữ lại một cách vô tình hơi hướm của anh? Tôi đọc lại bức thư cuối cùng. Những nét chữ run rẩy vì cơn sốt rét rừng giờ đây run rẩy trong tâm hồn tôi.

Sáng nay, một buổi sáng xanh có nắng trong nhuộm rực rỡ khu rừng nơi dừng quân, tôi nhớ đến bạn tôi. Tôi muốn nghĩ rằng ở một nơi nào đó anh vẫn còn đang sống. Trong ánh nắng vàng trong vắt của bình minh kia anh đang cười và trên những chiếc lá xanh kia anh đang viết những câu thơ lục bát bằng ngòi viết tâm hồn anh và mực nắng ban mai. Anh đang nhớ đến người con gái anh yêu, gia đình anh, bè bạn và đời sống.

Nhưng không, mặc cho sự phỉnh phờ của cơn mơ mộng, trong tận cùng tâm trí tôi có một nơi bóng tối không chịu rời xa – dù chỉ một chút bóng tối nhỏ nhoi – từ đó một tín hiệu âm u liên tục đánh đi và tâm hồn tôi luôn tiếp nhận, rằng: “Bạn anh đã chết! Bạn anh đã chết! Đã. . . chết!”

( Kinh Dương Vương: bài thơ cho bạn tôi, nguồn: Gio_o.com)

 

20 năm văn học miền Nam: Có nên quên những tác giả này không? (bổ túc)

1. Nguyễn văn Đồng.
Nhà thơ. Có bài đăng trên Văn, Khởi Hành và những tạp chí địa phương cũng như binh chủng..
Ông tử trận trong trận thủy chiến Hoàng Sa với Trung Cọng vào năm 1972. Trung úy Hải quân.

2. Hoài Lữ Lữ Đắc Quảng. Nhà thơ. Được báo Mai, một tạp chí có tầm cở dành nhiều trang giới thiệu thơ ông. Tác phẩm xuất bản: Mắt cỏ. Ông tử trận vào đêm Chủ Nhật tại Bình Chánh Gia Định vào năm 22 tuổi.

3. Hoàng Yên Trang tức Trần Như Liên Phượng. Thơ đăng ngay trên những số Văn đầu tiên. Tử trận tại Đồng Tháp Mườingày 10 tháng 6 năm 1965 thọ 29 tuổi.

4. Phan Huy Mộng, tử trận trên cao nguyên. Thơ đặng trên Văn

5. Dõan Dân, nhà văn. Truyên đăng rất sơm trên Chỉ Đạo. Truyện xuất hiện thường xuyên trên Bách Khoa và Văn. Tử trận trong Mùa Hè thảm khốc trên đai lộ Huế – Quảng Trị. Xác không tìm ra vì quả d8ạn pháo trúng ngay xe, da thịt banh như xác pháo. Hai tác phẩm được xuất bản: Chỗ của Huệ và Bàn Tay Cho Yến.

6. Y Uyên. Tử trận tại Nora Phan Thiết. Được xem là nhà văn trẻ viết hay nhất về những hệ lụy của chiến tranh. Ông để lại nhiều tác phẩm.

7. Song Linh. Nhà văn. Tử trận tại Cai Lậy. Truyện của Ông từng xuất hiện trên Sáng Tạo.

8. Trịnh Kim Đồng. Nhà biên khảo văn học. Tử trận tại đồi Mười Bình Định, gần quê nhà của nhà văn Võ Phiến.

9. Nguyễn Phương Loan. Nhà thơ. Tử trận ở vùng núi rừng Tam Biên. TRonbg lá thư gởi bạn bé tử căn cứ hỏa l;ực 6, trước khi chết, anh cho biết là anh sắp kùủng đến nơi vì những trận bom, và những lần tấn công và những lần thất thủ. Anh nói báo chí khi tường thuật về căn cứ hỏa lực 6 này, họ chỉ viết 1/10  so với những người trong cuộc…

 

Đấy là những người chết trận, còn bị thương thì vô số. Không kể ra đây.

 

Nhân một lá thư…

 

Tôi vừa nhận được E mail của một người khách lạ. Anh cần tìm vở kịch Trăng Sao của Dõan Quốc Sỹ. Anh cho biết vở kịch này đăng trên Sáng Tạo số 12 phát hành vào tháng 9-1959. Tình cờ anh vào Blog này và được biết là chúng tôi có số báo này, qua bài post Văn Liệu Sáng Tạo. Anh muốn tôi scan những trang kịch và gởi về anh.

Tôi đã giúp anh tìm lại một sáng tác mà anh muốn đọc.

Tôi đã được chia sẻ link dropbox của ông về tập san Sáng tạo số 12.  Thật là tuyệt diệu !  Internet đã giúp tôi được đọc một kịch thơ mà tôi được biết qua những bài báo phê bình nhưng không hiểu nó thế nào.  Vậy mà, nhờ ông và công trình sưu tầm của ông, chỉ trong vòng 30 phút tôi đã có cơ hội này.  Thành thật cám ơn ông.

]2.  Trong thời gian gần đây thiên hạ nói hơi nhiều về 20 năm văn học miền Nam. Nói nhưng không có chứng từ tài liệu để dẫn chứng. Hoặc có tài liệu thì cứ nghĩ rằng người đọc cần phải tìm mà đọc trong lúc sách vở bị triệt hũy, đốt sạch!! Cứ tha hồ liệt kê trong phần Foot notes sách ông A, trang mấy, chương mấy, hay bà B  tạp chí X, phát hành ngày tháng… Cách hay nhất là căn cứ vào bộ sách của Võ Phiến hay những bài nghiên cứu của Thụy Khuê, hay Đặng Tiến… Nhưng chắc gì họ đúng ?  Ví dụ  Thựy Khuê khi viết về Sáng Tạo đã nêu Trần thị Ngh., Túy Hồng, Nhã Ca  là những người viết cùng thời với Sáng Tạo (!?).

Đó là lý do tại sao tôi post danh sách những tác phẩm được xuất bản ở trong Nam và ở ngoài Bắc từ năm 1955 đến năm 1975. Ít ra nó cũng là một chứng liệu khi viết hay nói về văn học miền Nam hay so sánh giữa văn học miền Nam và miền Bắc. chứ không thể dựa vào bộ sách của Võ Phiến, chắc gì tin cậy, khi ông viết chỉ dựa vào hồi ức và thíêu thốn tài liệu trầm trọng ?…

 

 

20 năm văn học miền Nam: Liệt kê tác phẩm xuất bản trong Nam ngoài Bắc từ 1955-1975

 

( Chú ý: Các tác phẩm được xuất bản ngoài Bắc được tô màu)catalog-1_page_0001                                                            catalog-1x_page_0002                                                      catalog-1x_page_0003

 

(Còn tiếp)

(Chữ màu: sách được xuất bản ngoài Bắc)

Tâm tình với chị Phùng Thăng

Ba giờ sáng in hai tập chị dịch.
Những Ruồi của J. Paul. Sartre và Kẻ lạ ở Thiên Đường của Simone Weil.
Cám ơn, rất cám ơn nhà văn Vũ Thất đã yêu cầu
Để tôi được dịp nhắm mắt, thì thầm trong đêm về sáng
Chị Phùng Thăng, nếu hiển linh, xin Chị về chứng giám
Phù hộ tôi tiếp tục việc làm này
Phù hộ Y. mau lành bệnh,
Để tôi bớt cực, để còn đi vacation, đi thăm bạn bè kẻo tuổi già bỏ phí thì quá uổng
Đây là hai cuốn sách được đẻ tại căn hầm quạnh quẻ
Đêm đông lạnh nên mở heat tối đa
Tôi mua được lọai keo thượng hạng gởi từ Hồng Kông chị ạ
Keo màu white milky rất bền…
Tôi in cả mười cái bìa mà chỉ chọn lấy hai….
Bởi tôi muốn cái gì thuộc về Chị đều rất đẹp
Bởi thay vì hoa hương nhang đèn, chuông mỏ, xâu chuổi tôi chỉ có hai cuốn sách này
Những Ruồi gởi từ Saigon
Kẻ Lạ ở Thiên Đường gởi từ Huế
Tôi dùng software PDF Merge free download để layout…
Tôi dùng máy HP 8000 do vợ chồng Nguyễn Minh Nữu dùng truck chở từ Virginia lên New Jersey để tặng tôi…
Tôi dùng giấy glossy làm Jacket cho sách chị
Đẹp lắm chị

Tôi nhắm mắt. Đêm quạnh, nặng cả lồng ngực mà lạnh cả đôi mắt.
Hình như mắt tôi rơm rớm
Khi đặt hai đứa con tinh thần của Chị trước màn ảnh của computer
Xem như bàn thờ
Cầu xin chị về chứng giám

IMG_0575 (1)

 

OKI C3200, C5100, C5150: How do I resolve a Toner Sensor Error ?

The solution is : Clean up!.

First, clean the toner cartridge, its drum unit, especially the toner sensor located on the the lock blue lever.
Reinsert them into the machine. If this solution is not solved then take them out (all of them: C, M, Y,K), even image and fuser unit, do a clean up  inside the printer. Remember clean 4 laser beam units above (at the back the top cover).
I am going to throw away about 7 toner and drum cartridges, but after trying this trial, everything is OK now.
I want to share with you my experiences.

Good luck …