Sao Băng

Với hàng trăm bài thơ từ tạp chí Sáng Tạo bộ cũ và bộ mới  mà tôi hiện có từ số 1 đến số cuối cùng, một tác giả mà tôi chú ý là Sao Băng, với bài thơ Đôi Mắt. Bài thơ xuất hiện trên tạp chí ST số 17 tháng 2-1958:

Đôi mắt
 
Khung cứa sổ mở ra. Lặng nhìn lặng nhìn đôi mắt
 bức tường cao trấn lối đi
mái tóc rũ xuống lả.hình khép nép
màu áo tung bay bỗng rật mình tin pháo mùa xuân trở về bóng
nêu cao in hình dải lụa
con đường vòng vèo
kết hoa. Hoa mới nở
vào mắt em xôn xao bình minh tia mặt trời óng ánh
tôi đứng trên bờ đại dương
xin đợi tôi chuyến tầu nhổ neo buổi sớm
âm thanh ngột ngạt
mắt em khẽ chớp
bàn tay ôm chặt bức thư tình
lắng xuống
chuyến tầu đi ngày cuối năm ngày cuối năm đột ngột
tôi khoác thêm lần áo
đôi mắl trong cửa sổ
ánh lửa mặt trời
đốt trái tim hấp hối
níu lấy nhau
phù sa cát đỏ
khung cửa sổ vô tình khép lại
khung cửa sổ nguyên hình khép lại. Lặng nhìn lặng nhìn đôi mắt
Bài thơ kể về một cuộc chia ly. Họ bịn rin. Người nam mong con tầu đừng nhổ neo vội. Người nữ  ôm chặt bức thư tình. Và sau đó, người nam lên tầu. Tàu đóng cửa sổ vô tình. Để trong một cõi nào đó, chỉ còn đôi mắt…
Bài thơ khiến tôi ham mà gõ vào bàn phiếm không mỏi. Tôi hiểu là tôi sẽ thành công khi thực hiện  dự án Thơ Từ Sáng Tạo này. Dày ít nhất cũng phải trên hai trăm trang. Tác giả thì ít nhất cũng vài mươi. Chính nỗi ham này đã giúp tôi và các bạn bè thân hữu của tôi sẵn lòng giúp đỡ tôi trong việc đánh máy hay truy tầm tài liệu. Tôi biết ai cũng bận lúc này. Ngay cả tôi, cánh tay mõi nhừ vì phải xốc nách Y., phải đở Y. lên giường, vào xe lăn, và lại gõ vào bàn phiếm từ trang này qua trang khác… Bởi vì, tôi đã tìm được niềm vui chữ nghĩa. Như bài Đôi Mắt của tác giả Sao Băng này.
Nhưng mà, Sao Băng là ai. Tại sao không có ai nhắc đến, tại sao lại ơ thờ với ông. Thời ông là thời Sáng Tạo, ông Mai Thảo ơi, ông có linh thiêng xin giúp tôi tìm ra tiểu sử hay ngui62n gốc của Sao Băng. Thơ Sao Băng hay như vậy, nó vượt thời gian, và khi6ng gian, nó là vĩnh cữu, Bởi vì ai lại không mang theo đôi mắt vào trong đời mình.?
.
Vậy, bài này được post lên đây, có ai biết thì xin từ tâm bố thí cho một hàng để tôi có thể bỏ vào Thơ Từ Sáng tạo ohần tiểu sử.
Xin được cám ơn trước.
 

Ngày Memorial ở Mỹ…

Hôm nay là ngày Memorial Day. Nhà băng đóng cửa. Bưu điện không đưa thư. Trường học trống không…

Nhưng gió Nồm Nam thốc hồn tôi và những hạt mưa trường sơn cắt buốt. Tôi nhớ lại cảnh ba người lính đứng vây quanh bếp lửa giữa đồng không để che gió, cho nồi cơn dã chiến khỏi sống. Tôi nhớ lon guigoz đầy nước mưa thay canh…

Tôi tự hào làm người lính miền Nam không phải vì tôi yêu màu áo. Nhưng tôi cảm thấy ít ra tôi cũng làm tròn trách nhiệm để mà không thẹn với lương tâm mình. Màu áo lính miền nam bị rủa xã, bôi nhọ, bị nhuộm màu đen, nhưng màu áo ây, sẽ mãi mãi tưoi thắm trong tâm hồn tôi. Màu áo pha nhục nhần, cam khổ. Màu áo pha bùn, pha máu pha mồ hôi và cả nước mắt. Màu áo pha mưa lạnh trường sơn, nắng lửa Bình Định, nước sông Côn, bùn Đệ Đức… Màu ấy không xanh, mà xám xệt, mà bị trốc, bị xướt, ngã màu không thể tìm ở bất cứ nơi nào trênquả đất.

Hôm nay là ngày Memorial, có tiếng kèn đồng ai oán cất lên trong tâm hồn tôi… Tôi muốn khóc đây.

 

Ngày Memorial ở Mỹ

Người lính già đứng nghiêm chào tay
Khi tiếng kèn đồng chiêu hồn nức nở
Không biết nơi này, giang sơn nước Mỹ
Có đón những linh hồn tử sĩ miền Nam

Người lính già đứng nghiêm chào tay
Đôi mắt hom hem sau làn kính lão
Ông không thấy gì. trừ một trời giông bão
Và những bãi mồ nghĩa địa tang thương

Người lính già đứng nghiêm chào tay
Ông rán nghĩ về
núi sông giang sơn hồn thiêng tổ quốc

Ông chỉ thấy con tim ông nhức buốt
Trong tiếng kèn đồng
nức nở thê lương

 

 

Mời đại bàng

Mời đại bàng, một trăm phần trăm
Lâu lắm đàn em xin mời một cốc
Ở Mỹ lâu rồi miệng rêu lưỡi mốc
Hôm nay thả dàn cho chúng
được tự do

Qua Mỹ này, tự nhiên ai cũng quan to
Ai cũng áo hoa dù, thiên thần trận mạc
Đàn em chỉ là tên nhà thơ đánh giặc
Áo lính đã vá chùm vá đụp tang thương
Nên khó lòng được vinh dự ngồi chung

Mừng đại bàng một cối chia hai
Uống để mừng hai ta sống sót
Có bạc triệu chưa chắc gì qua Mỹ quốc
Còn đàn em chỉ ở tù, lại được đi mây

Ôi đời vô thường, nhục đó vinh đây
Hôm qua công an gọi mày hôm nay bẩm ngài bẩm cụ
Hôm qua chỉ tay, hô tiền ủng hậu
Hôm nay phận bồi, yes yes sir sir

Ngẩm nghĩ cuối cùng, ai thắng ai thua
Bọn lính chúng mình cũng hơn lính Mỹ
Thân thì nhỏ mà lưng mang hàng bao tời lịch sử
Lịch sử nào cũng nặng cả nghìn cân
Thế mà qua đây, đầu vẫn ngẩng lên
Vẫn tỉnh bơ,
làm thơ tình
xem đời kiến gãi… (1)

____

(1) Câu nói  thường dùng của người lính truyền tin trong đơn vị tác chiến (cấp trung đội)  khi báo cáo về sự thiệt hại của trung đội. Kiến cắn: Bị đạn tử trận, Kiến gải: Bị thương xoàng. Ý nói là coi nhẹ nỗi hiểm nguy.

 

Khi ở chiến trường Tây Nguyên
Những ngày mặt trời lên rất chậm
Ca nước sương hứng trên poncho cả đêm
Nấu bọc cà phê Mỹ
Và điếu thuốc đầu ngày
Và bếp củi rừng
Anh mới hiểu thế nào là niềm vui
của người được sống sót

Em làm sao biết một ngày trôi qua
Mỗi lần thấy vầng dương
Mỗi lần nghe tiếng di chuyển
tiếng gọi nhau
Mỗi lần nghe tiếng xe rồ máy
Sự sống lại thêm một lần hồi sinh
Niềm vui lại thêm một lần rộn ràng

Như khói thuốc đầu ngày sau một đêm nghiền cử
Như hớp cà phê quen
Ca nhôm nhà binh ấm lòng bàn tay
Như chiếc jacket màu cứt ngựa thay vào da thịt tình nhân

Này em ở xa
Con chắc đã biết bò
Em thử bồng con soi bóng mình trên vách
Thử xem con có gọi ba không
Tạ từ

Xin tạ từ những làng mạc quê hương
Những nơi ta qua, những vùng ta đến
Xin tạ từ những ngôi làng ta tái chiếm
Những con đường ta đã giải tỏa hôm qua
Những nhọc nhằn và tủi nhục xót xa
Xin từ tạ để dành cho cát bụi

Chỉ giữ lại trên thân ta, này vết sẹo
Để khi buồn, sờ lại nhớ thời xưa
Dấu vết hôm qua khói lửa mịt mờ
Và kinh hãi,
trời ơi
ta vẫn còn sống sót
Xin từ tạ những mồ hôi và nước mắt
Những đêm ngày nơi địa ngục tha ma
Những xóm làng đã cháy thành tro than
Những bãi chiến trường chất chồng xác chết

Xin từ tạ chú gà còn sống sót
Giữa trưa hè, cất tiếng gáy lẽ loi
Muốn quì lên trên nền đất tả tơi
Và hôn xuống một miền Nam sụt sùi lệ đỏ

Xin từ tạ những tháng ngày gian khổ
Nhớ lúc buồn bày cuộc nhậu dưới trăng
Thầy trò chuyền nhau nắp rượu bi đông
Màu rượu, màu trăng
long lanh cả sao trời chinh chiến
Bóng người lính bên chiến hào đợi sáng

Và bây giờ, anh đứng đấy, không phai
Xin tạ từ anh, người lính thám kích sư đoàn 22
Anh, người đồng đội của tôi, mấy mươi năm về trước
Chiếc chiếu rượu bây giờ thành chiếu trống
Những người xưa giờ đã bỏ đi đâu
Còn lại mình tôi, cách nửa địa cầu
Con ngựa lạc đàn ngậm ngùi đất khách…

 

Vịn vào, niềm kiêu hãnh tội nghiệp
Khi tuổi xế chiều, vạt nắng cũng buồn hiu
Những chiếc lá cũng úa vàng chờ cơn gió rụng
Người lính cũ xa hương mấy mươi năm chưa về cố quận
Đôi lúc cũng buồn làm kẻ không quê
Đôi khi chiều về mệt lả mãi mê
Anh thấy mình như một người vô cùng mất mát
Mất quê hương, và ngày tiếp ngày
mất dần những tế bào xuân sắc
Như những chiếc lá đời mất diệp lục tố nhân sinh

May mà anh còn niềm hãnh diện trong tim
Như vết đạn đã chai lì trên lồng ngực cạn
Để anh có thể vịn vào mà đứng thẳng
và kiêu hãnh trả lời
tôi là
người lính trận miền Nam

 

Hết chiến tranh

Bây giờ chiến tranh đã qua
Trên những triền sơn đã ngập đầy hoa cỏ dại
Con cáo con chồn chắc không còn kinh hãi
Trở về đào ổ đào hang
Và những lối mòn có lẽ những cốt xương
đã bị khuất trong lùm cây bụi cỏ
Tiếng chim rừng đã thay tiếng nổ
và những hố bom đào trở thành di vật chiến tranh
Và có thể chìm vào lãng quên
Chỉ có vết sẹo đóng dấu trên ngực anh
là không quên được

Cuối cùng, chiến tranh rồi cũng bỏ lại đằng sau
Người lính hôm qua bây giờ thành bóng mờ dĩ vãng
Trên mái tóc bạc của anh
là thời gian tàn nhẫn
và trong đôi mắt anh
là những kỷ niệm chập chờn
Đôi khi giật mình sau những mê hôn
Tỉnh dậy thấy mình vẫn còn sống sót
Mắt lại mở chong cùng cõi tối
Kỷ niệm xưa lại lũ lượt đi về
Những vui buồn, ray rức lê thê
Những dấu vết của cuộc hành trình
mãi mê sống chết
Người lính trong anh bây giờ chỉ còn là cái bóng

Không phai mờ như một pho tượng ngàn năm

Như những ngọn đèn hắt hiu của ký ức hoàng hôn
Như niềm hãnh diện hôm qua còn sót lại
Anh đã để lại quê hương anh một phần đời, tuổi trẻ
Tha thiết vô cùng như da thịt tình nhân
Nơi có cốc xây chừng tự thưởng cho mình sau đêm làm ăn
Nơi có đôi mắt cô hàng để quên rồi để nhớ
Cô hàng ơi, đêm qua
trời mưa như thác đổ
Ngồi cả đêm không ngủ
Ngóng cổ quá dài đợi gà gáy đầu thôn
Tha lỗi cho tôi phải đập cửa quán tinh sương
Bởi cả đêm nhớ vô cùng mùi cà phê thuốc lá

Cám ơn cô hàng, rộng lòng mở cửa
Để sáng lạnh nhấp ly xây chừng pha sửa
Hút điếu thuốc đầu ngày
Lòng nghe niềm vui nho nhỏ xôn xao

 

Màu áo lính xưa

Đơn vị chúng tôi thường ngụy trang khi làm ăn đêm
Ngày ngày xuống đồi mồ hôi cứ thấm thêm trên từng sợi vải
Những gian khổ, và những điều không thể nói
Cứ lớp lớp chất chồng theo ngày tháng chiến chinh

Người lính thám kích chúng tôi không có áo giáp che thân
Đầu đội chiếc mũ rừng nhẹ hơn mây
trắng
Chiếc áo chiếc quần nhẹ tênh khét nắng
Cứ mặc hoài nên áo rách tang thương

Mà người tình thì không có
chỉ có gian truân
nên áo không ai vá dùm để mang theo tình yêu em gái

Khi người ta bây giờ oai hùng trong màu hoa dù, hoa vải
Chúng tôi nhớ về chiếc áo cũ màu đen
Dù tả tơi đen đúa nhưng là màu áo chiến trường
Giúp tôi đứng thẳng bằng đôi chân của người lính trận

Đêm xuống đồi

Đêm xuống đồi,
đốt điếu thuốc nửa khuya
Vành nón rừng che ngang vầng trán bạn
Xe mở đèn mắt mèo
Về đâu hỡi người tài xế quân vận
được lệnh chở chúng tôi lên đường

Đêm xuống đồi
Những ánh đèn nhòa nhạt trong sương
Ranh giới hai phần
Anh níu giữ mệt nhòa

Ngày đêm phờ râu trắng mắt

Mười mấy thằng con ngồi trên xe
im lặng
Poncho đã ướt sương đêm
Đánh giặc quen rồi, chết sống cũng quen
Chỉ tiếc chưa về Qui Nhơn
tuột quần các cô nàng ca ve vũ nữ

 

Xin trả lại
Xin trả lại bên trời vầng trăng đỏ máu
Và tiếng dội ầm ầm của đám trực thăng
Và cả một biển rừng lửa bốc xung quanh
Và sườn lũng cháy đen thành than củi
Người lính cũ mắt nhìn trong bóng tối
Nghe văng vẳng bên mình
lời rên rĩ: cứu em !

 

Cũng may

Ở xứ này, buồn thất nghiệp nằm chơi
Không đi đứng cũng thấy đời thiếu thốn
Cũng may giày đã dẫm khắp nẻo đường đất nước
Nên khỏi cần về hôn đất hôn quê

Cũng may trên người đầy vết sẹo đóng si
Nên khỏi cần ai dạy đời về ái quần ái quốc…

 

Thế hệ chúng tôi

Khi trở lại ngồi trong lòng quán tối
Thuốc vàng tay, và vầng trán đăm chiêu
Thế hệ chúng tôi, những đứa đôi mươi
Hồn đã mọc những nụ buồn rất sớm
Khi trở lại, dựa lưng vào vách quán
Để giọt buồn pha đậm tuổi suy tư
Chiếc mũ rừng che nửa mặt âm u
Đôi giày trận bết bê bùn sinh tử
Khi trở lại mang về ngôi sao đỏ
Để làm quà của một kẻ bị thương
Cô hàng ơi, xin cô hãy cảm thông
Một tên lính trở về, từ địa ngục…

 

Cho những người không bao giờ thấy hòa bình
Thì đi về, sẽ không nói năng
Nhưng hàm răng phải cắn bầm bật máu
Những thằng sống chưa vui mừng thoát chết
Nhưng nỗi buồn, những thằng chết, để đây
Đây chiếc poncho, thả xuống cho mày
Mày nằm ngủ, sao lại ngồi như đá
Mày nằm ngủ, không còn gì để nói
Mà nói gì, trời hỡi, tao không nghe
Chỉ tiếng cười đắc ý của sa tăng
Chỉ có một mặt trời chói lòa nham thạch
Nhận diện ai đây, ai cũng cháy đen mày mặt
Ai Thượng ai Kinh ai địch ai ta

Khi không tìm ngọn đồi trọc khô
Làm bãi chiến trường, giết nhau hê hả…

 

 

 

 

 

 

 

 

Ấm lòng…

Ấm lòng lại thêm một lần tiếp tục. Dù lúc này, quá sức bận, bận từ tay từ chân, từ đầu từ óc. Bận như mỗi ngày phải lo cơm nước cho Y., gia75t quần giặc áo, đi chợ mua những gì mà Y. thích. Hay làm giường làm chiếu cho Y. Và những việc linh tinh khác như viết bill, gởi thư… rồi lo cỏ cao vườn sau sân trước. Còn về phần đầu óc thì hết tạp chí Thư Quán Bản Thảo rồi đến dự án thơ từ Sáng Tạo… Chẳng những ngồi trước máy mà gõ bài, còn phải đánh máy, còn phải nhờ cậy thân hữu bạn bè sưu tập hay đánh máy dùm.

Vậy mà cũng xem như vừng hồng ló dạng. Sáng hừng dông thấy ở dưới hầm nhà. Dự án Thơ từ Sáng Tạo đã chuyển cho NM để edit. Bìa anh ĐC đã vẽ xong. Và những trang thơ còn thiếu đã được người bạn trẻ chưa bao giờ thấy mặt mà như thân thiết lắm chụp gởi qua. Để ta có thể thực hiện một công trình  mà từ trước đến nay chưa có một ai có thể làm nổi. Đó là sưu tập lại tất cả những bài thơ của ST từ số 1 đến số cuối cùng (38 số) và xuất bản nó thành sách. Để người đọc có thể hiểu rõ tại sao ST lại được đề ca, xưng tụng. Để  biết Thanh Tâm Tuyền, Tô Thùy Yên, Nguyên Sa, Duy Thanh, với những bài thơ đầu đời của họ.Để tự hào là miền Nam đã sản sinh ra những tên tuổi, là mảnh đất phù sa ươm trồng để vườn hoa văn chương trở nên muôn sắc…

Bạn bè cứ khuyên nên giữ gìn sức khỏe. Kẻo gục rồi thì lấy ai chăm sóc Y. Nhưng mà giữ gìn bằng cách gì đây? Y. là một mẫu người giữ gìn nhất nhì thế giới: không bao giờ uống trà, không bao giờ nhấp một hớp cà phê hay rượu, sợ đường, tập khí công mỗi ngày, đi bộ mỗi ngày…  giữ gìn đến như vậy mà cũng đột nhiên ngã lăn và bây giờ lê tấm thân không còn “control” nữa. Vậy thì hãy cho tôi quên thực tại, say sưa với niềm vui, bận rộn với công việc… Vậy thì hãy cho tôi làm những gì tôi thich.
Để tôi không còn ân hận nữa.

 

Tôi đã đọc toàn bộ Sáng Tạo nhờ vào dự án Thơ Từ Miền nam và chủ đề Tạp chí ST của TQBT số tới.

Đọc để vui. Nhưng đọc cũng để buồn. Đọc để vô tay nhưng đọc cũng để bất mãn. Tôi đã gi tất cả những cảm xúc ấy mỗi ngày trong lúc Y.ngủ. Tôi đã tìm ra nguyên do tại sao ST lại chết. Tôi đã có chứng cớ. Không phải cái kiểu như Bảo Ninh, Hồ Anh Thái, Dương Thu Hương viết về bọn thám báo chúng tôi. Thám báo gì mà đốt lửa nhậu trứng dái ở giữa mật khu. Thám báo gì mà bắt ba chị nuôi giải ra bờ sông trấn nước sau màn hãm hiếp…

Tôi sẽ bổ túc bài viết của Dương Nghiễm Mậu trong Thanh Tâm Tuyền  và nhu874ng người bạn của Sáng Tạo khi ông viết Sáng tạo không có một ghi nhận nào về vụ án Nhân Văn Giai phẩm.

Ngày mai là ngày Memorial. Dù là lễ của Mỹ nhưng tại sao tôi lại bùi ngùi. 6 sĩ quan của đại đội 405 thám kích chỉ trong một trân đánh thì chết 4 người. và biết bao nhiêu đồng đội khác đã từng chia ngọt xẻ bùi với tôi, sao tôi lại không nhớ.
Nhớ quá, và  cũng vì nhớ mà mỗi lần gặp một người nào mang huy hiệu hay hàng chữ sau áo, hay trên mũ: Vietnam Vet là tôi sà tới làm quen, hỏi: Are you VN vet ?

Rồi tha hồ trò chuyện, tha hồ  nhắc lại những kỷ niệm của một thời…

 

Đó là niềm vui để tôi nương tựa vào như niềm vui văn chương chữ nghĩa qua những dư án mà tôi tự đặt ra cho mình để thực hiện như dự án “Thơ từ Sáng tạo ” này.

 

(xin lỗi viết chẳng cần dò lại nên lỗi chính tả chắc chắn là phải có. Nhưng cần gì. Tôi đâu có cần bán trang này đâu)

 

 

 

Chia vui

Như vậy lại thêm hai cuốn sách nữa ra đời trong tháng 4-2014. Đó là tập thơ Cõi Tình Mong Manh của Trần Phù Thế và Lá daffodil thắt bím, tập truyện của Nguyễn Âu Hồng.

 

Bia TPT

scan0003

Xin ân cần giới thiệu cùng bạn đọc xa gần hai tác phẩm về tình yêu này. Và thêm một lần, xin được cám on hai bản đã cho tôi được cơ hội chăm sóc và “đở đẻ” đứa con tinh thần của hai bạn.

Hai bạn có biết là lòng tôi rất vui. Vui bởi vì giữa lúc da số những người viết cùng thơi đã bỏ cuộc chơi thì hai bạn vẫn tiếp tục. Vững hơn nữa. Tha thiết hơn nữa. Say đám hơn nữa.

Những câu thơ lục bát của Trần Phù Thế sao mà lóng lánh như những vì sao đêm. Bốn truyện ngắn của Nguyễn Âu Hồng thì quá tuyệt vời. Tôi mê nhất là những mảng màu bạn vẽ tô sơn phết lên một bà lão Mỹ  gần 80 để ông lão VN  phải ngẫn ngơ mà nhó đến cái màu tím huyền diệu…

Tôi cũng rất yêu Hoa Trâm Trâm, hai đứa trẻ mới lớn bắt đầu xôn xao tuổi chớm dậy thì…

Cũng vì yêu mà tôi thức đêm, lợi dũng đêm, sống trong đêm. Giờ ấy Y. ngủ. Tôi không còn bị chi phối bận bịu hay ứng chiến gì nữa.

 

Cũng vì yêu mà trong tháng 4 này tôi đã làm xong hai tập để đời.

 

Cám ơn cám ơn cám ơn….

Ở xa, Xin uống rượu mừng cùng tôi.